Skip to content

ANDRZEJ BALLO

Gorzkie, a może i słone żale

Niezależność daje perspektywę i większy zasięg rąk, słów, zmysłów.

Niezależność daje głębszy oddech, lekkość i ontologiczną beztroskę.

Niezależność jest Wielkim Wybuchem człowieczeństwa.

Świat zaczął się od niezależności lub, jak kto woli, został stworzony w jej akcie.

Niezależność to wolność. Wolność to prawda. „Wolny człowiek mówi prawdę, niewolnicy kłamią” — pisał Seneka. Każdy człowiek wolny jest twórcą. Każdy artysta, który nie jest wolny, jest tylko kuglarzem i picerem. Niezależność jest wręcz stanem, organicznym i fizjologicznym. Artysta tworzy, bo taka jest jego natura. Kuglarz natomiast kopiuje, naśladuje, kradnie i udaje w czysto pragmatycznych celach. Artysta nie myśli o sukcesie, myśli o swoim dziele, będącym częścią jego istnienia. Jeżeli odniesie sukces, to dzieje się to niejako przy okazji. Sława jest tu czymś wtórnym. Kuglarz czy picer domaga się uznania, apanaży i respektu. Z braku talentu ima się przeróżnych wybiegów, szukając koneksji, okazji, naiwnych czy wręcz idiotycznych odbiorców itp. Kuglarz mieni się chętnie artystą, z kolei artysta ma do nomenklatury takowej dystans. Kuglarz dwoi się i troi, bywa tam, gdzie pojawiają się możnowładcy i decydenci. Kuglarz zawsze skory jest do intryg, podstępów i komeraży.

Nie wiem, czy jakiś komunistyczny kacyk w porywie złośliwości administracyjnie i urzędowo nazwał takich kuglarzy, pseudoartystów pracownikami przemysłu rozrywkowego. Znakomite i trafne określenie, zwłaszcza teraz, w czasach, gdy każdy, kto napisze poprawnie dwa zdania oznajmiające, ma się za pisarza. Niestety, pracownicy przemysłu rozrywkowego są strasznie ekspansywni. Tworzą koterie i sitwy — wszak nie są to żadne bohemy. Są tak dużą próbką statystyczną, że poprzez aklamację lub w ramach praw rynku konstytuują i nobilitują kicz i tandetę. Ba, sprzedają swój styl życia jako coś niezwykłego, artystycznego i pożądanego. Jednym słowem jest to handel i produkcja, nie sztuka.

Jak pokazuje historia, po kuglarzach zostaje tylko smród i kurz. Rembrandt i van Gogh niczego w życiu oprócz nieśmiertelności nie osiągnęli. Nie mieli mieszkań na wynajem i jachtów. Caravaggio nie miał doktoratu i nie dostał Gloria Artis. Vivaldi nie zyskał nawet nominacji do Fryderyka, Grammy czy Oskara za muzykę do filmu.

Cóż znaczy być kimś? Niezależny artysta nie zadaje sobie takich pytań. Nie to jest jego celem.

Szkoda tylko, że niezależni artyści są zagłuszani, spychani do zaułków i nisz przez resentyment artystycznych cwaniaków (pracowników przemysłu rozrywkowego).

Do czasu i tylko w krótkim terminie. Przecież to ich prawa handlowe mówią, iż rynek jest sprawiedliwy w długim terminie.

Na szczęście są ludzie, którzy nie nabiorą się na błyskotki, monidła i jelenie na rykowisku. Należy ich dumnie wymieniać z nazwiska i imienia, a niektórych (zwłaszcza płci pięknej) nosić nawet na rękach. Tacy są heroldami sztuki i kultury.

Ale ileż to można dźwigać?

Andrzej Ballo (ur. w 1964 r.) — poeta, prozaik, dramaturg, scenarzysta i autor tekstów piosenek. Mieszka od urodzenia w Lidzbarku Warmińskim. Wiersze, opowiadania i felietony publikował m.in. w: „eleWatorze”, „LaRiviście”, „Last and Found”, „Migotaniach-Przejaśnieniach”, „Pograniczach”. Jako gitarzysta akompaniuje Annie Jurksztowicz, dla której napisał słowa piosenek wydanych na płycie Poza czasem. Muzyka duszy (2014). Wiersze Andrzeja Ballo śpiewa też Monika Lidke na płycie Gdyby każdy z nas (2017). Jego dramat Wszystko przez Judasza (2015) został wyreżyserowany przez Stefana Friedmana i Piotra Szwedesa. Wydał tomy wierszy: Anonse i przepowiednie (2011), Wiersze algebraiczne (2011), Wiersze napisane (2011), Niebawem (2012), Wierszem (2012), Lubię to! (2013), Zapewne (2014), Zaiste (2014), Wiersze kolejne (2015), Ballo Amoroso. Wiersze z miłości (2015), Komukolwiek (2015), Owszem (2016), Poniekąd (2016), Onegdaj (2018), Tempus fugit (2020), Albowiem 2021), Bodajże (2021), Niczyje (2023) oraz powieści: Dowód ontologiczny (2017), Made in Roland (2020).

aktualności     o e-eleWatorze     aktualny numer     archiwum     spotkania     media     autorzy e-eleWatora     bibliografia     

wydawca     kontakt     polityka prywatności     copyright © 2023 – 2026 e-eleWator . all rights reserved

zachodniopomorski miesięcznik literacki e-eleWator

copyright © 2023 – 2026 e-eleWator
all rights reserved

Przejdź do treści