z poematu „Domanze”

Introductio

Najpierw było „Domano”, ciemna grudka słowa
pod językiem.

Deszcz, glina, końskie łajno, wozy z drewnem,
pokutne krzyże….

Jeszcze nie zamek, a wieża naga jak ość, bez komnat,
ktoś wołał: „jadą”.

Glosse, Aulock, Bolze, Schwarzenwalde, nazwiska
twarde jak rzemień.

Stukot młotów, kielnie i ręce, kielnie i ręce, kamień,
zaprawa, kamień.

Pytania

Kim jesteś, kim, panie Träumer,
że widzę cię, jak dosiadasz
rączego rumaka,

jak pędzisz przez pola, łąki,
lasy, kłusem przeskakujesz
parowy i brody,

jak pozdrawiasz żniwiarzy,
a potem stajesz na popas,
i w trawie zasypiasz?

Kim jesteś, kim, panie Träumer,
że zawładnęły tobą te mury,
żeś je kupował, tak,

przy słodkiej melodii tajemnic,
co sączyła się z violi da gamba
i ze skrzypiec, tak

że aż w głowie dudniły ci wieki
i Flora w swej letniej sukience
wróciła z dzieciństwa?

Kim jesteś, kim, panie Träumer,
jacy to bogowie zesłali cię
na to wzgórze ponad,

że stajesz na szczycie, otwierasz
ramiona i wołasz, i wołasz:
moje jest życie, mój

jest ten świat, moja jest miłość
i przyjaźń, i radość też moja, i te
serca bliskich u boku?

Kim jesteś, kim, panie Träumer,
że i wabisz, i wabisz marzenia,
by spełniło się twoje,

by świat wirował w twych oczach,
a z ciemności przychodzili tamci,
co tu byli przed tobą,

przecież słyszysz w komnatach głosy,
szepty, jęki, śpiewy, kłótnie i płacze,
jakby to nie odeszło?

Kimże więc jesteś, kim, panie Träumer?

***

Kim jest ten, który pyta i który zapisuje,
kim on jest, kim, panie Träumer?

Łączy was tylko ta rzeka, co płynie pod
zamkiem i domem pytającego.

I pytający widzi, jak pan rzuca w wodę
butelki z listami do nikogo.

A nurty Weistritz niosą przesyłki aż do
Lissy i pytający łowi je w sieci.

Rozgrzewa lak nad świecą, wyciąga korek
i czyta ze zwitków twoje słowa.

Jestem z ognia ulepiony… albo: Jestem
rozhulanym, ognistym wiatrem.

Oto i twoje zagadki, oto i twoje tajemnice,
twoje marzenia, panie Träumer.

Prześnione

Schindelowie mówili: „nasze, od rzeki do lasu, staw,
młyn, pola i łąki”.

Schellendorfowie wnosili meble, kufry z odzieniem,
naczynia do kuchni.

Mühlheimowie kochali muzykę, blaski poranków
i księżycowe pełnie.

Reichenbachowie trzymali Domanz jak świecę
w przeciągu.

Ludwig von Monteverques, baron de Lopis, nie kupił
domu, kupił ranę.

Oppersdorfowie przynieśli więcej ładu, więcej gestu
i bieli na tynkach.

Tschirschky podnieśli wieżę, dali jej oktogonalne oko,
aby widziała więcej.

Friedrich Wilhelm von Brandenburg dbał o dyscyplinę
i preußische Ordnung.

Pücklerowie przyszli późno, gdy świat zawisł pomiędzy
wojną a pokojem.

***

I po latach zjawiasz się ty, obcy, spóźniony wysłannik losu
i tych, którzy odeszli.

Stajesz na dziedzińcu, dotykasz ściany, poznajesz tajemnice,
otwierasz drzwi i okna.

Wypuszczasz kurz, ćmy, zeschłe modlitwy, szepty kobiet,
śmiech dzieci w sieni.

Przybyłeś rozhuśtać Domanze, odkorkować wino umarłych,
podsunąć im krzesła.

Niech piją i wspominają, niech wrócą Glosse i Schindel
i procesują się o las.

Niech Schellendorf szuka guzika, Mühlheim liczy spalone
krokwie, belki i lata.

Niech Reichenbach, miast milczeć nad listem, opowie żart
i pomacha z oddali.

Niech baron de Lopis strząsa wapno z rękawów i powtarza
„nu, da hab ich’s darvon”[1].

Niech Oppersdorf poprawia fasadę, Tschirschky niech z wieży
woła na całą okolicę.

Niech Brandenburg składa mapę, Pückler niech słucha wody,
a aktorzy niech ćwiczą.

Zaś ty, panie Träumer, usiądź z nimi do stołu pod drzewami
i biesiadujcie do rana.

I nie myśl już o tym, kto był lepszym gospodarzem, bo teraz
to już twoja dziedzina.

I śnij dalej, śnij, panie Träumer, śnij śmielej i głębiej, śnij i śnij,
bo „La vida es sueńo”[2].

Nieprawdaż?

[1] No to mam za swoje…

[2] „Życie jest snem”.