Zrobiło się ciemno

Duże zainteresowanie krytyków wywołał casus belli Elizabeth Gilbert. Prawdziwy casus belli, bo to wojna wydana jej czytelniczkom.

To autorka wydanej w 2006 roku Eat Pray Love — w polskim tłumaczeniu „jedz, módl się, kochaj”. Książka osiągnęła niebywały sukces komercyjny — sprzedało się ponad 20 milionów egzemplarzy, film nakręcony według książki obejrzało 200 milionów widzów. Jak sacharyna, autorka oferowała drogę ku szczęściu. Książka była oparta na prawdziwym kryzysie życia autorki — była nieszczęśliwa, nie lubiła swojego życia przy boku męża, trzeba więc było wyruszyć w drogę. Niekoniecznie kamienistą, bo ufundowaną przez wydawcę, z którym podpisała umowę na książkę, ale nieszczęście jest nieszczęściem. Przemierzywszy Włochy, Indie, Bali, najadłszy się, pomodliwszy, zakochawszy, wróciła szczęśliwsza. Z Felipe. „Ty też możesz, droga czytelniczko/widzu filmu”, przekonuje.

Książka stała się przedmiotem kultu. Organizowano trasy turystyczne drogami przemierzonymi przez Gilbert.

Świeżo wydana książka — All the Way to the River — to prawdziwy akt wojny wypowiedziany czytelnikom, a znakomita większość jej czytelników to kobiety.

To dziennik uwolnienia, piszą niektórzy recenzenci. Pisarka zrywa opresyjne kajdany 12-letniego małżeństwa i aktywnie rozpoczyna opiekę nad swoją partnerką Rayyą Elias. Urodzona w Syrii Rayya umiera na raka wątroby i trzustki. Była narkomanka, była alkoholiczka, muzyczka z przeszłością kryminalną jest jej towarzyszką życia od kilku lat. Przez kilka lat figuruje na drugim planie, ale jej choroba powoduje finalny rozpad 12-letniego małżeństwa ze znalezionym na Bali Felipe.

Rayya ma przed sobą kilka miesięcy życia, odmawia chemoterapii, a ból uśmierzają wyłącznie narkotyki. Kokaina, heroina, bodaj całe bogactwo apteki uzależnionej Rayyi, są spożywane, wstrzykiwane w niebywałych ilościach.

Kupuje je Gilbert. Oczywiście nielegalnie. Sama rejestruje się w nowojorskim programie dla uzależnionych, daje to zapas czystych strzykawek. Jej możliwości finansowe dzięki sukcesowi książki są nieograniczone. Narkotyki w nowojorskiej dzielnicy East Village, gdzie wynajmuje apartament dla Rayyi, są bardzo łatwe do kupna. Nie oszczędza. Kupuje także Range Rovera, Rolex, pianino i buty Prady.

Tyle że wszystko to zostało sfinansowane z kieszeni jej czytelniczek. Na ich plecach, bo bez nieskończonych możliwości finansowych, które dała Gilbert książka, znaczna część historii byłaby niemożliwa. Namówiona przez przyjaciół Rayya zmieniła zdanie — poddaje się chemioterapii i leczenie przedłuża jej życie. Po wydaniu książki siostra Rayyi protestuje, wiele faktów jest nieprawdziwych lub przesadzonych. „Ty także możesz stać nad przepaścią, wszyscy jesteście mną”, przestrzega Gilbert swoje czytelniczki. Jedna z recenzentek w „The New York Times” protestuje. Dziękuje za klasyfikację, ale to nie jest droga odwiedzana przez wszystkich. Program 21 kroków dla uzależnionych do seksu i miłości Gilbert ukończyła, nie pomogło, pisze. I cóż z ofertą szczęśliwej podróży przez życie? Było już ładnie i zrobiło się ciemno.